Pokaz spektakli festiwalowych w POSK

W ramach I Festiwalu Kultury Polskiej na Wyspach zaproszono trzy polskie teatry działające w Ukrainie, Kanadzie i Niemczech. Wydarzeniem towarzyszącym będzie spektakl Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie. Poniżej przedstawiamy opisy i terminy spektakli.

Polski Teatr Ludowy we Lwowie
Spektakl „Hipnoza”
18 września, godz. 19.00
[bilety]

Autor: Antoni Cwojdziński
Reżyseria i adaptacja tekstu: Zbigniew Chrzanowski
Obsada: Jadwiga Pechaty, Wiktor Lafarowicz
Premiera: maj 2015 r.
Czas trwania: ok. 75 min.

„Hipnoza” to sztuka o tematyce „psychosomatycznej”, jak ją określił reżyser: pacjentka szuka ratunku u kolejnego doktora, zawodzą wszelkie środki i lekarz postanawia zastosować modną wówczas hipnozę (sztuka powstawała w latach 40. XX wieku). Zawiłość stosunków pacjent-lekarz doprowadza do szczęśliwego końca – wzajemnego uczucia pomiędzy bohaterami. Premiera miała miejsce 7 grudnia 1962 r. w Londynie, wystąpili w niej Tola Korian i Zygmunt Kawka a reżyserią zajął się sam autor.

„Hipnoza” należy do najczęściej granych sztuk Antoniego Cwojdzińskiego. Autor, który ostatnie lata życia spędził w Londynie, przyjechał w 1964 roku do Warszawy, aby pod jego kierunkiem Teatr Współczesny przygotował „Hipnozę”. Zbigniew Chrzanowski: „Jest to pierwszy przypadek w historii naszego teatru, gdy przygotowaliśmy przedstawienie na zamówienie. Z prośbą zwrócił się do mnie dyrektor Filharmonii Lubelskiej Jan Sęk. Placówka chciała uczcić swego wieloletniego dyrektora Andrzeja Cwojdzińskiego, syna autora sztuki „Hipnoza” Antoniego Cwojdzińskiego”.

Polski Teatr Ludowy we Lwowie
Obchodzi w tym roku 68-lecie działalności jako polska scena we Lwowie. Pierwszy występ zespołu teatralnego odbył się 19 kwietnia 1958 r. Teatr powstał z inicjatywy emerytowanego nauczyciela – polonisty, skrzypka, wielkiego miłośnika polskiej literatury i teatru – Piotra Hausvatera (1894–1966). Po jego śmierci kierownictwo nad zespołem objął Zbigniew Chrzanowski, zawodowy reżyser, który w 1966 r. ukończył studia na wydziale reżyserii Moskiewskiej Szkoły Teatralnej przy Teatrze im. Wachtangowa.

W 2008, z okazji jubileuszu 50-lecia działalności artystycznej, Polski Teatr Ludowy został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Takie samo odznaczenie otrzymał dyrektor artystyczny Zbigniew Chrzanowski. W kwietniu 2018, za promocję kultury polskiej za granicą, Teatr otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2018 Teatr otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej, przyznaną przez Instytut Pamięci Narodowej.

*****

Salon Poezji, Muzyki i Teatru w Toronto
Spektakl „Pocałunki”
19 września, godz. 19.00
[bilety]

Scenariusz i reżyseria: Maria Nowotarska
Kompozycje: Ilona Urbaniak, Bartosz Hadala
Obsada: Agata Pilitowska (Maria), Maria Nowotarska (Magdalena Samozwaniec, wideo), Piotr Pilitowski (głos Tymona Terleckiego), Ilona Urbaniak (Echo muzyczne Marii)
Muzyka na żywo: Krzysztof Medyna
Premiera 22 listopada 2025
Czas trwania: ok. 120 min. z przerwą

Program:
cz. I
Pożar / Błonia / Planty / Ekscentrycy / Strych na Kossakowce / Dziadzio / Florek wiewiórka / Oceanie – piosenka / Kto chce bym go kochała / Oceanie – piosenka / Chinoiserie / Pocałunki / Listopad / Listopad -piosenka / Don Juan/ Oceanie – piosenka.
cz. II
Grande Valse Brillante – sł. Julian Tuwim, muz. Zygmunt Konieczny, Erotyki / Czarownice / Foxtrot / Zanurzcie mnie w niego / Skarga Laury / Listy / Łzy / Liście / Dusze różane – piosenka / Gorzka zatoka / Pożar / Wrażenia / Brama Floriańska / Treny wiślane / We will meet again – piosenka.
W spektaklu wykorzystano teksty Tymona Terleckiego i Magdaleny Samozwaniec z książek „Zalotnica niebieska” i „Maria i Magdalena”.

Rok 2025 został ogłoszony w Polsce rokiem Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i właśnie dla uczczenia pamięci tej wielkiej poetki powstał spektakl „Pocałunki”. To podróż śladami Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej – poetki wielkiej wyobraźni, delikatności i odwagi serca. Widzowie przenoszą się do świata, w którym poezja przeplata się z muzyką, a w spektaklu spotykają się z poezją Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i z nią samą (w tej roli Agata Pilitowska). Walorem „Pocałunków” są też przepiękne piosenki, które skomponowali Ilona Urbaniak i Bartosz Hadala, a gościem specjalnym wydarzenia będzie wybitny saksofonista mieszkający na stałe w Nowym Jorku Krzysztof Medyna.

Spektakl, adresowany do szerokiej publiczności, pełni również ważną funkcję edukacyjną dla młodego pokolenia Polonii. Przybliża twórczość poetki w formie, która łączy teatr, poezję, muzykę i wyobraźnię – zamiast szkolnej lekcji proponuje widzom żywe spotkanie z literaturą.

Salon Poezji, Muzyki i Teatru w Toronto im. Jerzego Pilitowskiego istnieje od 35 lat. Teatr powstał z inicjatywy Marii Nowotarskiej i Jerzego Pilitowskiego. W trakcie swojej historii Salon Poezji, Muzyki i Teatru w Toronto wyprodukował ponad 100 spektakli i odbył blisko trzysta podróży, prezentując przedstawienia w całej Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i w wielu krajach Europy. Znany powszechnie jako Teatr Polski w Toronto, jest jedynym teatrem emigracyjnym na świecie prezentującym premierowo spektakle powstające specjalnie dla niego (pisane głównie przez Kazimierza Brauna).

*****

Joanna Stanecka & Zibby Krebs
Spektakl „Arna”
20 września, godz. 14.00
 [bilety]

Tekst, reżyseria, kostiumy, scenografia: Joanna Stanecka
Muzyka, aranżacja: Zibby Krebs
Występują: Joanna Stanecka i Zibby Krebs
Premiera: 30 sierpnia 2026 r, Zeitmaul-Theater Bochum
Czas trwania: ok. 100 min.

„Arna” to autorski musical kameralny dotykający zjawiska emigracji. Spektakl powstał w oparciu o teksty Joanny Staneckiej i dotyczy nie tylko tematu wygnania czy tułaczki w sensie geograficznym. Opowieść o Arnie to także refleksja na temat emigracji mentalnej, duchowej i … reinkarnacyjnej. To „pieśń“ o człowieku, jego atawistycznym pragnieniu wolności, godności i szacunku. Jednak pod szkło powiększające wpada nam kobieta, Arna, która, jako przedstawicielka płci pięknej i słabszej, pokazuje nam swoją wędrówkę przez niełatwe życie, niosąc na swoich barkach niepotrzebną wrażliwość i złamane serce. Spektakl aż pęka od muzyki skomponowanej przez Zbigniewa Krebsa, która swoją żarliwością i dzikością obrazuje emocjonalną dwubiegunowość każdej emigracji. Styl muzyki? Harlem lata 30.

*****

Wydarzenie towarzyszące

Teatr POSK
Spektakl muzyczny „Niech wybrzmi pamięć”
20 września, godz. 17.00
[bilety]

Scenariusz i reżyseria – Sławomir Gaudyn
Opracowanie muzyczne – Weronika Brudzińska
Fortepian – Tomasz Jachym
Ruch sceniczny – Dariusz Brojek
Wystąpią aktorzy z Polski i Anglii
Czas trwania ok. 90 min.

W koncercie przemierzą Państwo cały szlak bojowy żołnierza polskiego, od ataku Niemiec 1 września, poprzez upadek Warszawy, agresję sowiecką, Katyń, powroty z Syberii, Monte Cassino, Powstanie Warszawskie, Powstanie w getcie i wiele jeszcze znaczących wydarzeń z walk o wolność naszą i waszą. Oczywiście nie zapomnimy o dywizjonie 303 i polskich lotnikach w Anglii. Wszystko to pokażemy Państwu pięknie ubrane w formę piosenek, pieśni i wierszy z lat 39 – 45 pisanych zarówno w kraju jak i w wojsku polskim na emigracji.

81 lat temu zakończyła się II wojna światowa. Różnie się mówi o dacie zakończenia tej wojny. Różni historycy, w różnych krajach podają inne daty. Pewne jest tylko to, że zakończyła się ona w pierwszej dekadzie maja 1945 r. Jedni mówią, że to było zdobycie Berlina, inni, że podpisanie aktu bezwarunkowej kapitulacji 8 maja tegoż roku. Tylko mało kto pamięta, że było jeszcze drugie podpisanie aktu kapitulacji na wyraźne życzenie zbrodniarza Stalina, miało ono miejsce 9 maja. Żeby nie tworzyć niepotrzebnych dyskusji, przyjęliśmy, że wojna zakończyła się – oczywiście w Europie – 2 maja 1945 roku. I właśnie z tej okazji chcemy zaproponować Państwu wyjątkowy koncert zatytułowany „Niech wybrzmi pamięć”. Zakończenie wojny i zwycięstwo to jedno, ale pamięć o tych, którzy do tego zwycięstwa się przyczynili nie powinna i nie może zaginąć wśród nas. Pamięć historyczna to nasza tożsamość, to coś z czego wyrośliśmy, co przyjęliśmy i co niesiemy dalej, w przyszłe pokolenia.

Mamy nadzieję, że dla starszych widzów koncert nasz będzie przyczynkiem do wielu wspomnień i wzruszeń, a dla młodszych cenną lekcją historii i kultury polskiej.

Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu w ramach konkursu „Senat – Polonia 2026”

Organizator Festiwalu: Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny w Londynie
Partner: Fundacja Pomysłodalnia
Patroni medialni: Radio POSK, Magazyn „Sami Swoi”, MyPolska.UK, BritishPoles.UK, Londynek.net, Gazeta Świętojańska